Karta poległego

pilot samolotu myśliwskiego PZL P-11c

161 eskadra myśl.

pilot samolotu myśliwskiego PZL P-11c

# do 1939 - w Szkole Podchorążych Lotnictwa w Dęblinie (XII Promocja, specjalność: pilot);
# VI 1939 - skierowany na praktykę do 6 pułku lotniczego we Lwowie;
# 31 VIII 1939 - promowany na stopień ppor. lotn.;
# przed 1 IX 1939 - wraz z 161 eskadrą myśliwską z III dywizjonu 6 p. lotn. przeniesiony na lotnisko polowe Widzew-Ksawerów k. Łodzi i przydzielony do lotnictwa armii "Łódź";

-

-

2-9-1939

rej. m. m. Orchów / Łask [10]

zmarły z ran

"Kiedy w oddali ucichły strzały opl i odgłosy walki, w stronę lądowiska w Orchowie zaczęły się zbliżać myśliwce z zasadzki, być może rozproszone. Myśliwce leciały z północy na południe, przelatując nad torami kolejowymi na północ od wioski Orchów, gdzie wyładowywali się żołnierze 4. Pułku Piechoty Legionów. Obsługi stanowisk karabinów maszynowych, ustawionych do strzelania przeciwlotniczego dla osłony wyładunku pociągu, otworzyły silny ogień do lądujących maszyn. Dodatkowo żołnierze z transportu zaczęli strzelać ze swojej broni strzeleckiej. Lotnicy wystrzelili nawet zielone rakiety sygnalizacyjne, żeby pokazać, że to polskie samoloty. Ale to niestety nic nie pomogło. Jednym z lądujących lotników był prawdopodobnie pchor. pil. Wiesław Choms, który z powodu trafień kaemów i/lub wykonywania uników, lecąc z minimalną prędkością podczas podchodzenia do lądowania, stracił kontrolę nad samolotem i wleciał w las po południowej stronie szosy. Maszyna zawisła na drzewie. Poturbowany pilot wydostał się z samolotu i odszedł w miejsce przygotowywanej zasadzki. Wracający z tego lotu bojowego pchor. pil. Piotr Ruszel miał mniej szczęścia. Podczas podchodzenia do lądowania nad torami kolejowymi koło stacji Łask-Orchów jego myśliwiec PZL P.11c został trafiony tuż nad ziemią ogniem karabinów maszynowych. W trakcie przyziemienia samolot wpadł do rowu biegnącego wzdłuż pola i skapotował. Trafienie »wrogiego« samolotu wywołało radość żołnierzy stojących przy wagonach. Żołnierze oraz świadkowie wypadku natychmiast pobiegli do wraku, sadząc, że jest to niemiecka maszyna. Kiedy zorientowali się w sytuacji, wydobyli z rozbitej maszyny rannego pchor. pil. Piotra Ruszela, który według świadków miał rany postrzałowe. Ranny pilot został odwieziony do szpitala w Łasku. Niestety, lotnik zmarł w trakcie transportu do szpitala lub w samym szpitalu" (Łydżba 2011). Por. Kujawa, t. I : "2.IX.1939 r. wystartował z lotniska Widzew-Ksawerów pod Łodzią na samolocie PZL P-11c w składzie klucza samolotów, z zadaniem przechwycenia niemieckiej wyprawy bombowej kierującej się na Łódź. W walce powietrznej nad dworcem kolejowym Łódź Kaliska został zestrzelony i zginął".

Łódź, ul. Wojska Polskiego, kwatera wojenna

po-0-1945

-

-0-0

-

-0-0

Łódź, ul. Wojska Polskiego, mogiła zbiorowa (2) [11]

-

Tak

1) Jedna z czterech imiennych tablic epitafijnych zbiorowej mogiły wojennej żołnierzy lotnictwa Wojska Polskiego zlokalizowanej na cmentarzu wojskowym pw. św. Jerzego w Łodzi, ul. Wojska Polskiego. 2) Jedna ze zbiorczych imiennych tablic epitafijnych kwatery wojennej żołnierzy Wojska Polskiego i osób cywilnych poległych we wrześniu 1939 r., żołnierzy Armii Krajowej poległych w 1944 r. oraz żołnierzy Ludowego Wojska Polskiego poległych w 1945 r. zlokalizowanej na cmentarzu wojskowym pw. św. Jerzego w Łodzi, ul. Wojska Polskiego. 3) Pomnik ku czci oficera wystawiony w miejscu jego zestrzelenia w Orchowie.

-

-

-

-

Po śmierci ciało oficera pochowano w zbiorowym grobie na cmentarzu wojskowym pw. św. Jerzego przy ul. Wojska Polskiego w Łodzi. W okresie powojennym staraniem władz Aeroklubu Łódzkiego dokonano ekshumacji szczątków poległego do odrębnej mogiły zbiorowej żołnierzy lotnictwa Wojska Polskiego na tym samym cmentarzu.

-

Księga pochowanych żołnierzy polskich poległych w II wojnie światowej, t. I, Żołnierze września N-Z, kom. red. B. Affek-Bujalska i in., wstęp i red. nauk. E. Pawłowski, Pruszków 1993, s. 129 (dalej: KPŻP). Cumft O., Kujawa H. K., Księga lotników polskich poległych, zmarłych i zaginionych 1939-1946, Warszawa 1989, s. 147 (dalej: Cumft, Kujawa 1989). Kujawa H. K., Księga lotników polskich poległych, zmarłych i zaginionych w latach 1939-1946, t. I, Polegli w kampanii wrześniowej, pomordowani w ZSRR i innych okolicznościach podczas okupacji, wyd. II popr. i uzup., http://www.marszalek.com.pl/INNE/prac03.pdf [dostęp: 17 X 2011] (dalej: Kujawa, t. I). Łydżba Ł., Lwowski III/6 Dywizjon Myśliwski, Poznań 2011 [Dywizjony myśliwskie września 1939] (dalej: Łydżba 2011).

-

[5] a) 12 sierpnia 1918 (źródło: Cumft, Kujawa 1989; Kujawa, t. I); b) 12 maja 1918 (źródło: KPŻP); c) brak danych (źródło: Łydżba 2011);
[6] a) ppor. pil. (źródło: Cumft, Kujawa 1989; Kujawa, t. I); b) plut. pchor. (źródło: KPŻP); c) pchor. pil. (źródło: Łydżba 2011);
[8] a) 161 eskadra myśl. (źródło: Cumft, Kujawa 1989; Kujawa, t. I; Łydżba 2011); b) brak danych (źródło: KPŻP);
[10] a) rej. m. m. Orchów / Łask (źródło: Łydżba 2011); b) w rej. Łodzi (źródło: KPŻP); c) Łódź (źródło: Cumft, Kujawa 1989; Kujawa, t. I);
[11] a) Łódź, ul. Wojska Polskiego, mogiła zbiorowa (źródło: Kujawa, t. I); b) Łódź, ul. Wojska Polskiego, kwatera wojenna (źródło: KPŻP);