Karta poległego

Nazwisko: STELMACH

Imię #1: Romuald [2]

Imię #2: Zdzisław [3]

Imię #3:

Pseudonim:

Imię ojca: Józef

Imię matki: Helena

Nazwisko rodowe matki: Jakób

Data urodzenia: 7 luty 1902 [5]

Miejsce urodzenia: Lwów

Rodzeństwo: Mieczysław, Stanisława, Maryla, Stefania

Stan cywilny: żonaty

Małżonek: Ludmiła Joanna Jasińska

Dzieci: Antoni

Ostatni adres: Toruń

Narodowość: polska

Wykształcenie: średnie

Zawód: oficer zawodowy

Wyznanie: rzymskokatolickie

Tytuł naukowy:

Stanowisko:

Stosunek do służby wojskowej: żołnierz, zawodowa służba wojskowa

Numer ewidencyjny:

Powiatowa Komenda Uzupełnień (PKU):

Rejonowa Komenda Uzupełnień (RKU):

Związek operacyjny: Armia Pomorze

Rodzaj broni lub służby: Lotnictwo

Stopień: kpt.

Przydział na 1 września 1939: Lotnictwo Armii Pomorze

Jednostka: Inne jednostki Lotnictwa Armii Pomorze

Funkcja na 1 września 1939:

referent zaopatrzenia

Przydział po 1 września 1939:

Lotnictwo armii "Pomorze"

Funkcja po 1 września 1939:

Przebieg służby wojskowej:

W 1932 r. wykazany jako porucznik w Korpusie Oficerów Zawodowych Aeronautyki ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1931 r. i z przydziałem do 2 Pułku Lotniczego. W 1933 r. ukończył kurs obserwatorów Centrum Wyszkolenia Oficerów Lotnictwa w Dęblinie, a następnie pozostał w Centrum jako instruktor, zaś od 1935 r. jako dowódca eskadry szkolnej. W 1938 r. został odkomenderowany na studia do Wyższej Szkoły Lotniczej w Warszawie, a po ich zakończeniu w czerwcu 1939 r. – przydzielony do sztabu lotnictwa armii „Pomorze”.

Odznaczenia:

Krzyż Walecznych

Wrzesień 1939 - szlak bojowy:

Data śmierci:

8 wrzesień 1939 [9]

Miejsce śmierci:

Gostynin [10]

Przyczyna śmierci:

poległy

Okoliczności śmierci:

1) Zginął w czasie bombardowania Gostynina, gdzie pozostał w sztabie armii, by wspólnie z kpt. Dolińskim kierować działaniami eskadr towarzyszących (Sławiński 1992, s. 73-74); 2) Zginął podczas walk w rejonie Żychlina i Łowicza (Cumft, Kujawa 1989, s. 152);

Pierwotne miejsce spoczynku #1:

Data ekshumacji #1:

Pierwotne miejsce spoczynku #2:

Data ekshumacji #2:

Pierwotne miejsce spoczynku #3:

Data ekshumacji #3:

Obecne miejsce spoczynku:

Kiernozia, cmentarz wojenny [11]

Lokalizacja grobu:

rząd E, mogiła nr 64 (wg UG Kiernozia)

Upamiętniony:

Tak

Forma upamiętnienia:

1) Tablica pamiątkowa wmurowana w ścianę kaplicy cmentarza wojskowego pw. św. Jerzego w Łodzi, ul. Wojska Polskiego (odsłonięta w 2005 r.);

* Brak upamiętnienia w hipotetycznym miejscu spoczynku w kwaterze wojennej na cmentarzu parafialnym w Kiernozi.

Przedmioty znalezione przy pochowanym:

Miejsce przechowywania w.w. przedmiotów:

Życiorys:

Wspomnienia / relacje:

"Przebywając jeszcze 1. września w Dęblinie, byliśmy z Matką w trakcie przeprowadzania się do Torunia, gdzie mój Ojciec, według posiadanej przez nas wiedzy, był w sztabie Armii Pomorze. Potem prawdopodobnie mógł być przydzielony do Armii Poznań.

Z relacji mjra obs. Stanisława Olszewskiego, który razem z Ojcem był przydzielony do sztabu armii Pomorze, mój Ojciec nie wrócił z lotu, stąd prawdopodobne założenie, że zginął 8. września (...). Wedle tej wersji mógł zginąć w pobliżu Kiernozi.

Wskutek wybuchu wojny, 1. września powędrowaliśmy z Dęblina do Lwowa, skąd w 1940 r. bolszewicy wywieźli Matkę ze mną w głąb Syberii. W 1942 r. z armią
Gen. Andersa wydostaliśmy się z „raju” poprzez Persję, Liban. W 1946 r. w Palestynie wstąpiłem do Junackiej Szkoły Kadetów. W 1947 r. ze szkołą wyjechałem do Anglii, skąd po ukończeniu studiów inżynieryjnych w 1960 r. wraz z Żoną wyjechaliśmy do Kanady, gdzie się osiedliłem."

Antoni Stelmach, Montreal, 5/12/2012

Historia pochówku:

Poszukiwania mogiły:

Źródła:

Urząd Gminy w Kiernozi, Wykaz żołnierzy pochowanych na cmentarzu wojennym w Kiernozi wg aktualizacji z 2003 r. (rękopis), k. 22 (dalej: UG Kiernozia).

"Rocznik Oficerski", 1932, s. 241, 739 (dalej: RO 1932).

Cumft O., Kujawa H. K., Księga lotników polskich poległych, zmarłych i zaginionych 1939-1946, Warszawa 1989, s. 29, 152 (dalej: Cumft, Kujawa 1989).

Sławiński K., Lotnictwo armii „Pomorze”, Pruszków 1992, s. 18, 74 (dalej: Sławiński 1992).

Tradycja rodzinna.

Uwagi:

Przypisy:

[2] a) Romuald (źródło: RO 1932; Cumft, Kujawa 1989; Sławiński 1992, s. 18); b) brak danych (źródło: UG Kiernozia; Sławiński 1992, s. 74);
[3] a) Zdzisław (źródło: RO 1932; Cumft, Kujawa 1989, s. 152); b) brak danych (źródło: UG Kiernozia; Cumft, Kujawa 1989, s. 29; Sławiński 1992);
[5] a) 7 lutego 1902 (źródło: RO 1932; Cumft, Kujawa 1989, s. 152); b) brak danych (źródło: UG Kiernozia; Sławiński 1992);
[9] a) 8 września 1939 (źródło: Cumft, Kujawa 1989, s. 152; Sławiński 1992, s. 74); b) brak danych (źródło: UG Kiernozia);
[10] a) Gostynin (źródło: Sławiński 1992, s. 74); b) rej. Żychlina i Łowicza (źródło: Cumft, Kujawa 1989, s. 152); c) brak danych (źródło: UG Kiernozia);
[11] a) Kiernozia, cmentarz wojenny (źródło: UG Kiernozia)-informacja niepewna i wymagająca weryfikacji; b) Nieznane (źródło: Cumft, Kujawa 1989, s. 152); c) brak danych (źródło: Sławiński 1992);

Ostatnie zmiany: 2012-12-19 21:32:45 przez redakcja. Jeżeli chcesz uzupełnić lub zmienić dane wciśnij Zmiana danych

Zasady modyfikacji biogramu

Zdjęcia, dokumenty, pamiątki